Ticari elektronik iletilerde içerik kadar künye de mevzuatın konusudur. Kim olduğunuzu göstermeyen bir pazarlama e-postası, izinli bir listeye gitse bile kurallara aykırıdır. Bu yazıda e-postanızın altında hangi bilgilerin bulunması gerektiğini, tacir ve esnaf için farkın ne olduğunu ve bunu pratikte nasıl kuracağınızı anlatıyoruz.
Zorunlu bilgiler
Ticari İletişim ve Ticari Elektronik İletiler Hakkında Yönetmelik uyarınca, ticari elektronik iletinin başlığında veya içeriğinde gönderenin kimliği yer almalıdır:
| Gönderen | Zorunlu kimlik bilgisi |
|---|---|
| Tacir | MERSİS numarası ve ticaret unvanı |
| Esnaf | Adı ve soyadı ile T.C. kimlik numarası |
Buna ek olarak, elektronik iletişim aracının türüne bağlı olarak hizmet sağlayıcının telefon, faks, kısa mesaj numarası veya e-posta adresi gibi erişilebilir durumdaki iletişim bilgilerinden en az birine yer verilmesi gerekir.
Bir de mevzuatın doğrudan saymadığı ama pratikte zorunlu olan bir unsur var: abonelikten çıkma imkânı. Alıcı hiçbir gerekçe göstermeden reddedebilmeli, bu imkân kolay erişilebilir olmalıdır.
MERSİS numarası nedir?
MERSİS (Merkezi Sicil Kayıt Sistemi), ticaret sicili işlemlerinin elektronik ortamda yürütüldüğü merkezî sistemdir. Tescil edilen ticari işletmelere, ticaret şirketlerine ve şubelerine tescille birlikte kendilerine özgü ve değiştirilemeyen bir MERSİS numarası verilir.
Numaranızı bilmiyorsanız ticaret sicil kayıtlarınızda veya MERSİS üzerinden bulabilirsiniz. Bu numara sabittir; unvan değişikliği gibi durumlarda bile değişmez. Şubeler için ayrı numara verildiğine dikkat edin — gönderimi yapan tüzel kişiliğin numarasını kullanın.
Nereye yazılmalı?
Yönetmelik "başlığında veya içeriğinde" dediği için künyeyi e-postanın gövdesine koymak yeterlidir; ayrı bir teknik başlık alanı zorunlu değildir. Yerleşik uygulama, künyeyi e-postanın en altında (footer), abonelikten çıkma bağlantısıyla birlikte sunmaktır.
İyi kurulmuş bir footer şöyle görünür:
- Ticaret unvanı (tam ve doğru yazımıyla)
- MERSİS numarası
- Adres
- En az bir iletişim kanalı — telefon veya e-posta
- "Bu e-postayı [adres] adresine, kayıt sırasında verdiğiniz izin doğrultusunda gönderiyoruz" gibi bir bağlam cümlesi
- Abonelikten çıkma bağlantısı
Son iki madde mevzuatın saydığı zorunluluklar değil, ama şikâyet oranını belirgin biçimde düşürür. Alıcı e-postayı neden aldığını anladığında "spam" tuşuna basma olasılığı azalır — ve şikâyet oranı, teslimatınızı belirleyen en kritik sinyallerden biridir. Bkz. gönderen itibarı.
Künyeyi görselin içine koymayın
Sık yapılan bir teknik hata: künye ve abonelikten çıkma bağlantısının tek bir görselin içine gömülmesi. Bunun üç sorunu var:
- Çoğu posta istemcisi görselleri varsayılan olarak engeller — künye görünmez, yükümlülük karşılanmamış olur.
- Görsel içindeki bağlantı metni tıklanabilir olmaz veya erişilebilirlik açısından kullanılamaz.
- Yalnızca görselden oluşan e-postalar spam filtrelerinde olumsuz sinyal üretir.
Künye her zaman seçilebilir metin olarak yazılmalıdır. Görsel/metin dengesi konusunda mobil uyumlu e-posta tasarımı yazımıza bakabilirsiniz.
Tacire gönderirken de gerekli mi?
Evet. Alıcının tacir veya esnaf olması onay alma yükümlülüğünü kaldırır; künye ve içerik yükümlülüğünü kaldırmaz. B2B gönderimlerde de MERSİS/unvan ve iletişim bilgisi bulunmalı, ret imkânı sunulmalıdır. Ayrıntı: tacir ve esnaf istisnası.
İşlemsel e-postalarda künye gerekir mi?
Sipariş onayı, şifre sıfırlama, kargo bildirimi gibi işlemsel e-postalar ticari elektronik ileti sayılmaz; dolayısıyla ticari ileti künyesi ve abonelikten çıkma zorunluluğu bu iletiler için aranmaz.
Ancak dikkat: bir işlemsel e-postanın içine kampanya, indirim kuponu veya ürün önerisi eklediğiniz anda o ileti pazarlama karakteri kazanır ve değerlendirme değişir. İşlemsel içerikle pazarlama içeriğini karıştırmamak, hem yasal hem teslimat açısından doğru olandır — bu ikisini ayrı akışlarda tutmanın nedenlerinden biri de budur.
Gönderen adı ve adresi de kimliğin parçası
Künye yalnızca footer değildir; From alanı da alıcının gördüğü ilk kimlik bilgisidir. Burada iki kural:
- Yanıltıcı gönderen adı kullanmayın. Marka adınızdan farklı, tanınmayan bir isim hem güveni hem teslimatı düşürür.
- Kendi alan adınızdan gönderin. Gönderici adresi doğrulanmış kendi alan adınız olmalı ve DKIM imzası o alan adına ait olmalıdır. Bunun teknik kurulumu için SPF, DKIM ve DMARC rehberimize bakın.
noreply@ adreslerini tercih ediyorsanız bile, footer'da gerçek bir iletişim kanalı bulunmalıdır. Yanıtlanamayan bir adresten gönderip footer'da da iletişim bilgisi vermemek, yükümlülüğü karşılamaz.
Kontrol listesi
- Footer'da ticaret unvanı tam yazılıyor mu?
- MERSİS numarası (esnafsanız ad-soyad ve TCKN) var mı?
- En az bir erişilebilir iletişim bilgisi var mı?
- Künye metin olarak mı yazılmış, görsele mi gömülmüş?
- Abonelikten çıkma bağlantısı görünür ve tek adımlı mı?
- Tek tıkla abonelikten çıkma başlığı ekleniyor mu?
- From adresi doğrulanmış kendi alan adınız mı?
- B2B kampanyalarda da aynı künye kullanılıyor mu?
SenderTR'de künye yönetimi
SenderTR'de şirket bilgilerinizi (unvan, MERSİS, adres, iletişim) hesap ayarlarında bir kez tanımlarsınız; künye tüm kampanyalara otomatik eklenir. Tacir olarak tanımlı bir hesapta MERSİS numarası eksikse, kampanya gönderilmeden önce uyarı verilir — böylece eksik künyeyle gönderim yapılması engellenir.
Abonelikten çıkma bağlantısı ve tek tıkla çıkış başlığı her pazarlama e-postasına otomatik eklenir; çıkan adresler engelleme listesine alınarak sonraki kampanyalardan çıkarılır.
Yasal uyum özelliklerinin tamamı için Özellikler sayfasına, sık sorulan sorular için SSS bölümüne bakabilirsiniz. İYS tarafının genel çerçevesi: İYS nedir?